Stamceltransplantatie bij MS: behandeling in India
Een stamceltransplantatie bij MS, internationaal bekend als HSCT, is de enige behandeling waarvan in gerandomiseerd onderzoek is aangetoond dat die de ontstekingsziekte bij zeer actieve relapsing-remitting MS tot stilstand brengt zonder dat de patiënt daarna doorgaat met medicatie. In Nederland wordt die behandeling sinds 13 december 2022 vergoed, maar alleen voor een zeer kleine groep, en in tweeënhalf jaar tijd zijn er via de Nederlandse zorg dertien mensen mee behandeld.
Nederland telt ruim 36.000 mensen met multiple sclerose. Van hen kwamen er tussen 2023 en medio 2025 dertien in aanmerking voor een vergoede stamceltransplantatie: twee in 2023, tien in 2024 en één in 2025. Wie progressieve MS heeft, valt volledig buiten de regeling, ongeacht hoe actief de ziekte is. Wie ouder is dan 55, valt er ook buiten. Het gevolg is dat een onbekend aantal Nederlanders per jaar de behandeling in het buitenland zoeken en zelf betalen.
HSCT Hospital India beoordeelt iedere patiënt afzonderlijk in plaats van tegen een nationale lijst, hanteert het niet-myeloablatieve protocol met de laagste gerapporteerde sterfte, en rekent een all-inprijs van 30.000 Amerikaanse dollar voor dertig dagen, voor de patiënt en een begeleider samen. Er is geen wachtlijst van maanden. Meer dan 1.500 internationale patiënten zijn er inmiddels behandeld.
Vraag de HSCT India brochure per e-mail aan
1. Wat is een stamceltransplantatie bij MS?
Een stamceltransplantatie bij MS is een eenmalige behandeling waarbij het immuunsysteem dat de eigen zenuwbanen aanvalt wordt uitgeschakeld en opnieuw wordt opgebouwd uit de eigen bloedstamcellen van de patiënt. De stamcellen worden eerst uit het bloed geoogst en ingevroren. Daarna krijgt de patiënt chemotherapie die de rijpe afweercellen opruimt die het geheugen van de aanval dragen. De eigen stamcellen worden teruggegeven en in de weken erna bouwt het lichaam een nieuw immuunrepertoire op dat het myeline niet langer als doelwit ziet.
De behandeling heet voluit autologe hematopoëtische stamceltransplantatie. Autoloog betekent dat de cellen van de patiënt zelf komen, dus er is geen donor nodig en geen afstotingsreactie. In Nederland wordt de behandeling meestal stamceltransplantatie of stamceltherapie genoemd, in de internationale literatuur en op deze site HSCT.
Één principe bepaalt wie er baat bij heeft: ontsteking die nog aan en uit gaat kan worden gestopt, schade die al is aangericht kan niet worden teruggedraaid. Een patiënt met actieve schubs en weinig opgebouwde beperking doet het goed. Een patiënt bij wie de ziekte jaren geleden is uitgedoofd en littekenweefsel heeft achtergelaten, niet.
2. Werkt stamceltherapie bij MS echt?
Stamceltherapie bij MS, internationaal HSCT genoemd, werkt, en het is de enige behandeling bij MS waarvoor dat in een gerandomiseerde studie tegen medicatie is aangetoond. In de MIST-studie, gepubliceerd in JAMA in 2019, ging de ziekte verder achteruit bij 3 van de 52 patiënten na een niet-myeloablatieve stamceltransplantatie, tegenover 34 van de 51 patiënten die op hun medicatie bleven. In diezelfde studie werden geen behandelingsgerelateerde sterfgevallen gemeld.
Recenter Brits nationaal onderzoek onder 364 getransplanteerde patiënten liet zien dat 88,6 procent na vijf jaar vrij van schubs was en dat bij 20,4 procent de EDSS-score verbeterde, dus dat een deel van de patiënten functie terugkreeg in plaats van alleen stabiel bleef. Bij een vergelijking met de sterkste beschikbare medicijnen bleek het aantal schubs na transplantatie duidelijk lager, en werd verbetering van beperkingen vaker gezien dan onder medicatie.
| De vraag | Wat het onderzoek laat zien |
|---|---|
| Stopt HSCT de ziekte beter dan de medicijnen? | In de gerandomiseerde MIST-studie ging de ziekte verder achteruit bij 3 van de 52 getransplanteerde patiënten, tegenover 34 van de 51 op medicatie (JAMA 2019). |
| Hoe lang houdt het effect aan? | In een Brits cohort van 364 patiënten was 88,6 procent na vijf jaar vrij van schubs en verbeterde de EDSS-score bij 20,4 procent. |
| Hoe veilig is het? | De niet-myeloablatieve MIST-studie meldde geen behandelingsgerelateerde sterfgevallen. Zwaardere myeloablatieve schema’s kennen een hogere sterfte, en dat is precies de reden dat het lichtere schema nu de voorkeur heeft. |
| Werkt het ook bij progressieve MS? | Alleen wanneer er nog aantoonbare ontstekingsactiviteit is. Zonder actieve ontsteking is er niets voor de behandeling om op aan te grijpen. |
3. Waarom is een stamceltransplantatie in Nederland zo moeilijk te krijgen?
Een stamceltransplantatie is in Nederland moeilijk te krijgen omdat de vergoeding is beperkt tot een zeer smalle groep, de behandeling in slechts twee ziekenhuizen wordt uitgevoerd, en iedere patiënt eerst langs een landelijke indicatiecommissie moet. Het Zorginstituut Nederland nam de behandeling op 13 december 2022 op in het basispakket voor mensen met zeer actieve relapsing-remitting MS bij wie de sterkste medicatie onvoldoende werkt, en schatte destijds dat dit om tien tot twintig patiënten per jaar zou gaan.
De praktijk bleef daar ver onder. In tweeënhalf jaar werden dertien mensen behandeld: twee in 2023, tien in 2024 en één in 2025. De behandeling wordt alleen uitgevoerd in het Amsterdam UMC en het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein. De weg ernaartoe loopt via de eigen neuroloog, dan één van de zeven MS-centra voor een tweede beoordeling, en pas daarna de landelijke indicatiecommissie die het uiteindelijke besluit neemt.
Op 16 april 2026 zijn de criteria licht verruimd. De eis dat de EDSS-score slechter dan 3 moest zijn, is vervallen, mensen die langer dan tien jaar MS hebben worden niet meer automatisch uitgesloten als de diagnose voor het 45e levensjaar is gesteld, en nieuwe MRI-laesies tellen nu mee als bewijs van activiteit ook zonder dat er op dat moment een schub is. Tegelijk werd een uitsluiting toegevoegd: wie doorbraakactiviteit heeft onder cladribine, komt niet langer in aanmerking en wordt eerst met een anti-CD20-middel behandeld.
Wat niet veranderde, is de kern. De regeling geldt uitsluitend voor relapsing-remitting MS. Progressieve MS valt er volledig buiten. En omdat actieve MS het zenuwstelsel blijft beschadigen terwijl iemand wacht, kost elke maand in een procedure zijn eigen stukje functie.
4. Wie komt in Nederland wel en niet in aanmerking?
De Nederlandse regeling is een lijst met harde grenzen, en wie er buiten valt krijgt geen vergoeding, hoe actief de ziekte ook is. De onderstaande tabel zet de Nederlandse criteria naast de manier waarop HSCT Hospital India een aanvraag beoordeelt.
| Criterium | Nederland | HSCT Hospital India |
|---|---|---|
| Type MS | Uitsluitend zeer actieve relapsing-remitting MS | Relapsing remitting MS, en progressieve MS waarbij nog ontstekingsactiviteit aantoonbaar is |
| Leeftijd | 18 tot 55 jaar | Meestal tot ongeveer 60 jaar, beoordeeld op conditie in plaats van geboortejaar |
| Voorafgaande medicatie | Minimaal één hoogeffectieve DMT gedurende minimaal zes maanden zonder resultaat | De medicatiegeschiedenis telt mee, maar is geen harde voorwaarde |
| Besluitvorming | Eigen neuroloog, dan één van de zeven MS-centra, dan een landelijke indicatiecommissie | Beoordeling van de eigen scans en het eigen dossier door het transplantatieteam |
| Behandelcentra | Amsterdam UMC en St. Antonius Ziekenhuis Nieuwegein | JCI-geaccrediteerd centrum met meer dan 1.500 behandelde internationale patiënten |
| Aantal behandelingen | Dertien in tweeënhalf jaar | Geen quotum, korte wachttijd |
| Kosten voor de patiënt | Volledig vergoed, maar alleen na toewijzing | 30.000 Amerikaanse dollar all-in voor dertig dagen, patiënt en begeleider |
5. Waarin verschilt het protocol in India van het Nederlandse?
Het protocol in India is het niet-myeloablatieve schema dat door professor Richard K. Burt aan Northwestern University is ontwikkeld en dat het beenmerg spaart in plaats van het te vernietigen. Dat is hetzelfde schema als in de MIST-studie, de studie die geen behandelingsgerelateerde sterfgevallen rapporteerde. Er volgt geen aanvullende chemotherapie na de opname.
Zwaardere schema’s geven een diepere reset en een hogere kans op ernstige complicaties. Voor de meeste MS-patiënten weegt dat extra risico niet op tegen de winst, en daarom is het lichtere schema internationaal de standaard geworden. De patiënt verblijft dertig dagen in een luxe eenpersoonskamer met drievoudige HEPA-filtratie, waar ook de begeleider kan blijven slapen.
6. Waarom reizen Nederlandse patiënten naar HSCT Hospital India?
Nederlandse patiënten reizen naar HSCT Hospital India omdat zij daar krijgen wat het eigen stelsel rantsoeneert: een individuele beoordeling, het laagrisicoprotocol, een korte wachttijd en een vaste all-inprijs in een internationaal geaccrediteerd ziekenhuis. In plaats van te worden getoetst aan een landelijke lijst wordt iedere patiënt beoordeeld op de stand van de eigen ziekte, en dat is de reden dat mensen die in Nederland zijn afgewezen of op een wachtlijst staan in India regelmatig wel worden geaccepteerd.
Voor een Nederlands gezin is de aantrekkingskracht de combinatie van een bewezen protocol, een transparante prijs en snelheid, omdat beperkingen door actieve MS zich opstapelen in precies de maanden die een procedure thuis kost. Het ziekenhuis behandelt patiënten uit de hele wereld: er zijn er inmiddels meer dan 1.500 behandeld, uit Europa, Amerika en Australië. Nederlandse patiënten die hier al zijn geweest vertellen hun verhaal op de pagina met ervaringen van Nederlandse MS-patiënten.
7. Hoe verloopt een stamceltransplantatie bij MS?
De behandeling verloopt in vier fasen binnen een opname van dertig dagen. Eerst worden met een groeifactor stamcellen uit het beenmerg naar het bloed gedreven, de mobilisatie. Vervolgens worden die cellen via een aferese-apparaat uit het bloed gehaald en ingevroren, de oogst. Daarna volgt het conditioneringsschema dat de bestaande afweercellen opruimt. Tot slot worden de eigen ingevroren cellen teruggegeven via een infuus, waarna het beenmerg zich in ongeveer tien tot veertien dagen herstelt.
De weken met het laagste aantal witte bloedcellen zijn de kwetsbare periode, en daarvoor is de eenpersoonskamer met HEPA-filtratie bedoeld. Een HSCT-casemanager begeleidt de patiënt en de begeleider gedurende de hele opname, van de aankomst tot het ontslag.
Laat u terugbellen8. Wat zijn de risico’s, en hoe worden die beperkt?
De grootste winst van het niet-myeloablatieve protocol zit precies in het risicoprofiel: de MIST-studie meldde geen behandelingsgerelateerde sterfgevallen, en in ervaren centra ligt de transplantatiegerelateerde mortaliteit bij MS op ongeveer 1 procent, en in de recente Britse serie van 364 patiënten op 1,4 procent. Dat is de reden dat dit schema wereldwijd de voorkeur kreeg boven de zwaardere varianten.
De reële risico’s zijn infectie tijdens de periode met lage afweer, tijdelijke koorts en vermoeidheid, haaruitval, waarna het haar weer aangroeit, en een verminderde vruchtbaarheid, waarover voor de opname wordt gesproken zodat wie dat wil vooraf materiaal kan laten invriezen. Op langere termijn komt bij een deel van de patiënten een nieuwe auto-immuunaandoening van de schildklier voor, die goed te behandelen is. Al deze risico’s worden lager naarmate de patiënt jonger is, minder beperkingen heeft opgebouwd en in een centrum met veel volume wordt behandeld.
9. Welke resultaten kan een patiënt verwachten?
Het doel van de behandeling is dat de ziekte stopt: geen nieuwe schubs, geen nieuwe laesies op de MRI en geen verdere achteruitgang. Bij een aanzienlijk deel van de patiënten met actieve relapsing-remitting MS wordt dat bereikt met één enkele behandeling en zonder dat er daarna medicatie nodig is.
Een deel van de patiënten ziet daarnaast verbetering. In het Britse cohort van 364 patiënten verbeterde de EDSS-score bij 20,4 procent, wat betekent dat functie terugkwam in plaats van alleen behouden bleef. Verbetering is het meest waarschijnlijk bij klachten die door actieve ontsteking worden veroorzaakt en het minst waarschijnlijk bij klachten die uit oude, blijvende schade voortkomen. Wie na de behandeling toch een terugval krijgt, blijkt vaak weer te reageren op medicijnen die daarvoor niet meer werkten.
10. Welke MS-patiënten komen in India in aanmerking?
Een patiënt komt in aanmerking als er nog ontstekingsactiviteit is en de schade nog beperkt is. Concreet betekent dat aantoonbare activiteit in de vorm van schubs of nieuwe MRI-laesies, een beperking die nog niet te ver is gevorderd, een leeftijd die meestal tot ongeveer 60 loopt, en organen die de conditionering aankunnen. Anders dan in de Nederlandse regeling wordt progressieve MS niet op voorhand uitgesloten, mits er nog ontstekingsactiviteit is.
De beoordeling gebeurt op het eigen dossier: de MRI-beelden, de ziektegeschiedenis, de gebruikte medicatie en de huidige activiteit. Dat is een medisch oordeel over een individu en geen toets aan een quotum, en dat verschil verklaart waarom een afwijzing in Nederland in India niet automatisch een afwijzing is.
11. Kan HSCT Hospital India mij behandelen als Nederland nee zei?
In veel gevallen wel, omdat een Nederlandse afwijzing meestal geen medisch oordeel is over de vraag of de behandeling zou werken, maar de uitkomst van een vergoedingsregeling met vaste grenzen. Wie 57 is, wie progressieve MS heeft met aantoonbare ontsteking, of wie in de landelijke commissie buiten de boot viel, kan in India nog steeds een geschikte kandidaat zijn.
Het omgekeerde geldt ook en wordt eerlijk gezegd: als de ontsteking is uitgedoofd en de beperkingen komen voort uit schade die er al ligt, dan biedt een transplantatie niets, en dat wordt voor de reis gezegd in plaats van erna. Een beoordeling begint met de MRI-beelden en het dossier, en die kunnen digitaal worden aangeleverd.
12. Wat kost een stamceltransplantatie bij MS?
Voor een Nederlandse patiënt hangt de werkelijke prijs volledig af van de route. In Nederland kost de behandeling niets behalve het verplichte eigen risico van 385 euro, maar alleen voor wie wordt toegelaten, en dat waren dertien mensen in tweeënhalf jaar. Particuliere behandeling in de Verenigde Staten kost ongeveer 150.000 tot 200.000 dollar. HSCT Hospital India rekent 30.000 Amerikaanse dollar all-in voor de volledige behandeling en een verblijf van dertig dagen voor de patiënt en een begeleider samen.
Die 30.000 dollar is geen aanbetaling en geen vanafprijs, maar de pakketprijs. Daarin zitten de transplantatie zelf, de eenpersoonskamer met HEPA-filtratie, het medische team en alle bewaking gedurende de hele opname. Wie de bredere vergelijking wil zien, kan de kosten van HSCT per land naast elkaar leggen en de gids over de beste HSCT-ziekenhuizen wereldwijd lezen. Wat niet in de pakketprijs zit, zijn de vliegtickets, het visum en de reisverzekering.
| Route | Kosten | De praktijk |
|---|---|---|
| Vergoed in Nederland | Geen eigen kosten, behalve het verplichte eigen risico van 385 euro | Alleen zeer actieve RRMS, 18 tot 55 jaar, na toewijzing door de landelijke indicatiecommissie. Dertien behandelingen in tweeënhalf jaar. |
| Particulier in de Verenigde Staten | Ongeveer 150.000 tot 200.000 dollar | Prijs opgebouwd uit losse posten, exclusief verblijf en nazorg. |
| HSCT Hospital India | 30.000 dollar all-in | Dertig dagen, patiënt en begeleider, eenpersoonskamer met HEPA-filtratie, geen wachtlijst van maanden. |
13. Wat vergoedt de zorgverzekeraar wel en niet?
India ligt buiten de Europese Unie, waardoor de Europese coördinatieregels voor grensoverschrijdende zorg niet van toepassing zijn, en een behandeling in India is daardoor in de regel niet vergoed uit de basisverzekering. Dat is de eerlijke uitgangspositie, en het is verstandiger om daar meteen van uit te gaan dan de planning te bouwen op een uitzondering. Een restitutiepolis verandert dat beeld niet, want zo’n polis vergroot de vrijheid in de keuze van een zorgaanbieder binnen Nederland en maakt zorg buiten de Europese Unie niet alsnog vergoedbaar.
Een machtiging vooraf kan bij de zorgverzekeraar worden aangevraagd, en dat staat iedere verzekerde vrij, maar in de praktijk wordt een machtiging alleen verleend voor zorg die binnen het Nederlandse verzekerde pakket valt, en een behandeling buiten de Europese Unie valt daar in de regel niet onder. Wie de aanvraag toch wil doen, doet er goed aan die naast de planning te laten lopen en niet ervoor, want de uitkomst is een beslissing van de verzekeraar en geen gegeven.
Wat in Nederland gewoon vergoed blijft, is het deel van de zorg dat hier plaatsvindt: de MRI-scans en de consulten voor vertrek, het contact met de eigen neuroloog, en na terugkeer de controles, het bloedonderzoek en de vervolgscans. Dat valt onder de normale voorwaarden van de basisverzekering, met het verplicht eigen risico van 385 euro in 2026, en het betekent dat het onderzoek rondom de behandeling in Nederland betaald blijft ook wanneer de behandeling zelf in India plaatsvindt.
Praktisch pakt dat gunstiger uit dan het klinkt: omdat HSCT Hospital India met een all-inprijs werkt, kent het gezin het volledige bedrag voordat er iets wordt geboekt, in plaats van losse rekeningen achteraf te ontvangen, en de eerste beoordeling van het dossier kost niets.
14. Hoe is de nazorg in Nederland geregeld?
De patiënt reist naar huis met een volledig ontslagdossier, waarin het conditioneringsschema staat, de celaantallen van de oogst en de teruggave, de medicatie die tijdens de opname is gegeven en het aanbevolen controleschema, opgesteld in het Engels als internationale klinische voertaal, zodat iedere Nederlandse neuroloog en iedere huisarts het zonder vertaling kan lezen en overnemen.
Het aanbevolen schema na terugkeer is overzichtelijk: periodieke controle van het bloedbeeld, een MRI op vaste momenten om te bevestigen dat er geen nieuwe laesies bijkomen, en het opnieuw opbouwen van de vaccinaties, want het immuunsysteem wordt na de transplantatie opnieuw opgebouwd en de eerder verworven bescherming is grotendeels verdwenen. Dat laatste is een standaard verplichting na iedere autologe transplantatie en de huisarts zal er naar gevraagd worden, dus het staat expliciet in het ontslagdossier.
Er is een reële kanttekening die eerlijk benoemd hoort te worden: een Nederlandse neuroloog kan weigeren de nazorg van een in het buitenland gegeven behandeling op zich te nemen, en dat komt voor. In dat geval kan de patiënt om een verwijzing naar een andere neuroloog vragen, en los daarvan zet HSCT Hospital India de follow-up op afstand hoe dan ook voort via de HSCT-casemanager, dus het toezicht op het herstel valt niet weg wanneer een gesprek in Nederland anders loopt dan gehoopt.
Die HSCT-casemanager blijft na thuiskomst het vaste aanspreekpunt van het gezin, voor de uitslagen, voor het controleschema en voor iedere vraag die na de opname alsnog opkomt.
15. Wat als er iets misgaat, zesduizend kilometer van huis?
De transplantatie vindt plaats binnen een JCI-geaccrediteerd ziekenhuis met intensieve zorg in hetzelfde gebouw en een hematologisch team dat aan de behandeling verbonden blijft, zodat een complicatie wordt opgevangen op de plek waar de behandeling wordt gegeven en er niets hoeft te worden georganiseerd waar de patiënt op dat moment niets aan heeft.
De kwetsbaarste periode zijn de weken waarin de afweer het laagst is, en daarvoor bestaan de eenpersoonskamer met drievoudige HEPA-filtratie, het verblijf van de begeleider in diezelfde kamer en de doorlopende bewaking, zodat koorts of een beginnende infectie meteen wordt opgemerkt en behandeld in plaats van pas bij het volgende contactmoment.
Eén punt leest een Nederlandse patiënt liever hier dan ergens anders: een standaard Nederlandse reisverzekering sluit geplande medische behandeling in het buitenland uit, dus zo’n polis dekt deze behandeling niet en er valt niet op te bouwen. Dat wordt vooraf gezegd omdat het anders pas achteraf blijkt.
Wat dat praktisch betekent, is helder: de all-inprijs dekt de behandeling en de opname van dertig dagen, en zorg die verder gaat dan die opname wordt met het gezin besproken voordat die wordt ingezet, zodat er geen rekening ontstaat waarover niemand vooraf iets heeft gezegd.
De beoordeling vooraf bestaat precies daarvoor: om de patiënt bij wie de orgaanreserve het risico onaanvaardbaar maakt af te wijzen, en wie wordt afgewezen hoort dat voor de reis en niet erna. Het aanleveren van de MRI-beelden en het dossier voor die beoordeling kost niets en verplicht tot niets.
16. Geneest een stamceltransplantatie MS?
Nee, en geen enkel serieus transplantatiecentrum noemt het zo. Wat de behandeling wel kan is het ontstekingsproces stoppen, schubs beëindigen en voorkomen dat er nieuwe laesies ontstaan, en dat verandert het beloop van de ziekte voor veel mensen met actieve relapsing MS ingrijpend. Dat is een krachtige uitkomst, en het is iets anders dan genezing.
Schade die al blijvend is geworden wordt niet hersteld door het immuunsysteem te resetten, dus een transplantatie is het best te begrijpen als een manier om de ziekte tot stilstand te brengen en niet om uit te wissen wat er al is gebeurd. Artsen omschrijven het beste resultaat als langdurige remissie, een toestand waarin de ziekte niet verder gaat en de patiënt geen onderhoudsmedicatie meer gebruikt.
17. Hoe ziet de reis vanuit Nederland eruit?
De reis begint digitaal. De patiënt stuurt de MRI-beelden, de ziektegeschiedenis en het overzicht van gebruikte medicatie, en krijgt daarop een beoordeling van het transplantatieteam met een duidelijk ja of nee. Daarna volgen de datum, het visum en de vlucht naar New Delhi, waar de patiënt bij aankomst wordt opgehaald.
De opname duurt dertig dagen en de begeleider verblijft in dezelfde kamer. Na ontslag volgt een korte periode in de buurt van het ziekenhuis voordat de terugreis wordt gemaakt, en daarna loopt de controle op afstand door met de eigen neuroloog in Nederland. Een HSCT-casemanager is gedurende het hele traject het vaste aanspreekpunt voor het gezin.
18. Echte patiënten, echte verhalen
Meerdere Nederlandse MS-patiënten hebben deze behandeling in India ondergaan en hun verhaal vastgelegd. Linda vertelde in een Nederlandstalig interview over haar stamceltherapie in India om MS te stoppen. De verhalen van Jacobus, José, Johannis en Linda staan afzonderlijk op de site, en er is een aparte pagina over een Nederlandse patiënt die na een geslaagde HSCT in India terugkeek op de behandeling.
Al deze patiënten zijn behandeld met hetzelfde niet-myeloablatieve schema dat op deze pagina wordt beschreven. De video-interviews staan gebundeld op de pagina met Nederlandse MS-patiëntervaringen na HSCT.
19. Veelgestelde vragen over stamceltransplantatie bij MS
Wat is het verschil tussen stamceltherapie en stamceltransplantatie bij MS?
Er is geen verschil, het gaat om dezelfde behandeling onder twee namen. Stamceltherapie is de term die de Nederlandse patiëntenorganisaties en de ziekenhuizen gebruiken, en stamceltransplantatie is de term die in het standpunt van het Zorginstituut en in de richtlijn staat. Internationaal heet de behandeling autologe hematopoëtische stamceltransplantatie, afgekort HSCT, waarbij het eigen immuunsysteem opnieuw wordt opgebouwd uit de eigen bloedstamcellen van de patiënt.
Wordt stamceltherapie bij MS in Nederland vergoed?
Ja, sinds 13 december 2022, maar alleen voor mensen met zeer actieve relapsing-remitting MS bij wie minimaal één hoogeffectieve DMT gedurende minimaal zes maanden onvoldoende heeft gewerkt, in de leeftijd van 18 tot 55 jaar. De behandeling wordt alleen uitgevoerd in het Amsterdam UMC en het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein, en een landelijke indicatiecommissie beslist. In tweeënhalf jaar zijn er dertien mensen mee behandeld.
Kan ik een stamceltransplantatie krijgen bij progressieve MS?
Niet via de Nederlandse vergoedingsregeling, want die geldt uitsluitend voor relapsing-remitting MS. HSCT Hospital India beoordeelt progressieve MS wel, op voorwaarde dat er nog aantoonbare ontstekingsactiviteit is in de vorm van schubs of nieuwe MRI-laesies. Zonder die activiteit is er niets voor de behandeling om op aan te grijpen.
Kan een stamceltransplantatie bij MS mislukken?
Een deel van de patiënten krijgt na verloop van tijd toch weer ziekteactiviteit, en de behandeling herstelt geen schade die al blijvend is. De kans op een teleurstellend resultaat is het grootst bij patiënten bij wie de ontsteking al was uitgedoofd en de klachten uit oude schade voortkomen. Bij actieve relapsing MS zijn de gepubliceerde resultaten de sterkste die er in MS bestaan, en wie toch terugvalt reageert vaak weer op medicijnen die eerder niet meer werkten.
Wat kost een HSCT-behandeling?
Bij HSCT Hospital India kost de volledige behandeling 30.000 Amerikaanse dollar all-in, voor dertig dagen en voor de patiënt en een begeleider samen. Particuliere behandeling in de Verenigde Staten kost ongeveer 150.000 tot 200.000 dollar. Vliegtickets, visum en reisverzekering zitten niet in de pakketprijs.
Hoe lang is de wachttijd?
In Nederland loopt de weg via de eigen neuroloog, één van de zeven MS-centra en daarna de landelijke indicatiecommissie, en er werden in tweeënhalf jaar dertien mensen behandeld. Bij HSCT Hospital India is er geen quotum en volgt na de beoordeling van het dossier op korte termijn een behandeldatum.
Vergoedt mijn zorgverzekering een behandeling in het buitenland?
Een behandeling in India wordt in de regel niet uit de basisverzekering vergoed en wordt door patiënten zelf betaald. Dat is een van de redenen dat de all-inprijs zo bepalend is: er komen geen losse rekeningen achteraf bij.
Wat heb ik nodig om te beginnen?
De MRI-beelden, een overzicht van de ziektegeschiedenis en een lijst van de gebruikte medicijnen. Op basis daarvan geeft het transplantatieteam een beoordeling met een duidelijk ja of nee, voordat er iets wordt geboekt.
Is de behandeling in India even veilig als in Nederland?
Het gebruikte schema is hetzelfde niet-myeloablatieve protocol dat in de MIST-studie geen behandelingsgerelateerde sterfgevallen liet zien, uitgevoerd in een JCI-geaccrediteerd centrum in eenpersoonskamers met drievoudige HEPA-filtratie. Het ziekenhuis heeft meer dan 1.500 internationale patiënten behandeld.
Geneest een stamceltransplantatie MS?
Nee. De behandeling kan het ontstekingsproces stoppen en verdere achteruitgang voorkomen, en bij een deel van de patiënten verbetert de EDSS-score, maar bestaande blijvende schade wordt niet hersteld. Het beste beschreven resultaat is langdurige remissie zonder onderhoudsmedicatie.
Kan ik nog worden behandeld als ik ouder ben dan 55?
Niet binnen de Nederlandse regeling, die bij 55 stopt. HSCT Hospital India beoordeelt patiënten meestal tot ongeveer 60 jaar en kijkt daarbij naar de conditie en de orgaanreserve in plaats van alleen naar het geboortejaar.
20. Wat is de volgende stap?
Een beoordeling begint met de MRI-beelden, de ziektegeschiedenis en het medicatieoverzicht, en die kunnen digitaal worden aangeleverd. Het transplantatieteam geeft daarop een helder antwoord over de geschiktheid, en pas daarna komen een datum en een reis in beeld.
21. Waarom kiezen voor HSCT Hospital India
- Individuele beoordeling. Iedere aanvraag wordt beoordeeld op de eigen scans en de eigen ziektegeschiedenis, niet tegen een landelijk quotum.
- Het laagrisicoprotocol. Het niet-myeloablatieve schema van professor Richard K. Burt, hetzelfde schema als in de MIST-studie, zonder aanvullende chemotherapie na de opname.
- JCI-geaccrediteerd, plus NABH en NABL. Internationale accreditatie voor patiëntveiligheid en laboratoriumkwaliteit.
- Eenpersoonskamer met drievoudige HEPA-filtratie. De begeleider verblijft in dezelfde kamer gedurende de hele opname.
- Korte wachttijd. Geen quotum en geen wachtlijst van maanden, terwijl actieve MS blijft doorgaan.
- Een vaste all-inprijs. 30.000 Amerikaanse dollar voor dertig dagen, voor de patiënt en een begeleider, zonder losse rekeningen achteraf.
- Meer dan 1.500 internationale patiënten behandeld, uit Europa, Amerika en Australië, met een vaste HSCT-casemanager per gezin.
Deze pagina bevat medische informatie en is geen medisch advies, en belooft geen individuele uitkomst. Een stamceltransplantatie geneest multiple sclerose niet. Of HSCT voor u geschikt is, hangt af van een formele beoordeling van uw eigen scans, ziektegeschiedenis en huidige ziekteactiviteit.
